HTX “3 cùng” với nông dân

Cánh đồng trồng rau an toàn của HTX Dịch vụ chất lượng cao Hoa Phong tại phường Xuân Sơn (TX Đông Triều) bốn mùa đều xanh mát mắt, với đủ các loại rau, từ bầu, bí, mướp, dưa leo, bắp cải, rau muống, cải ngọt, rau thơm… Có lẽ, ngay bà con nông dân – người chủ của chính những thửa ruộng này vẫn “lạ mà quen” với các ruộng lúa họ từng nối đời canh tác giờ đã thành cánh đồng rau. Và hơn thế, họ vừa được thu tiền thuê ruộng theo vụ, vừa được trả lương khi làm “nông dân” trên chính những diện tích canh tác của mình mà không bao giờ phải lo thiếu việc làm…

Đó là một trong những câu chuyện khởi đầu của HTX Dịch vụ chất lượng cao Hoa Phong – HTX kiểu mới, được thành lập từ năm 2010. Cánh đồng với diện tích 13,9ha tại phường Xuân Sơn được HTX thuê lại của 165 hộ nông dân nơi đây, “dồn điền, đổi thửa” và trồng rau an toàn từ năm 2013. Từ đấy, các “chủ đất” được HTX trả đều đặn 1 tạ thóc/sào/năm; được hợp đồng làm công cho HTX với mức 100.000 đồng/người/ngày công lao động. Bà Lê Thị Tròn, một nông dân đang làm ở đây bảo: “Chúng tôi làm đủ 8 tiếng/ngày, trời nắng quá thì sáng làm sớm hơn, chiều làm muộn rồi nghỉ muộn hơn. Nếu chúng tôi làm đủ 25 công/tháng thì được trả cao hơn. Cộng lại cả tiền cho thuê đất và tiền làm công vẫn hơn chúng tôi tự mình trồng cấy. Nhà có công, có việc thì nghỉ, không có sức làm thì nghỉ thôi chứ HTX không bao giờ thiếu việc làm cho nông dân”.

Kiểm tra, cân nông sản trước khi xuất bán tại cửa hàng giới thiệu sản phẩm của HTX Hoa Phong tại chợ Cột (phường Đông Triều, TX Đông Triều).
Kiểm tra, cân nông sản trước khi xuất bán tại cửa hàng giới thiệu sản phẩm của HTX Hoa Phong tại chợ Cột (phường Đông Triều, TX Đông Triều).

Giám đốc nông dân

Giải thích rõ hơn cho phóng viên về tiền lương, việc làm cho nông dân, bà Lê Thị Thà, Giám đốc HTX bảo: HTX thưởng 20% tiền lương, tương ứng với 120.000 đồng/ngày công cho người nông dân làm đủ 25 công/tháng. Bà con làm cho HTX chủ yếu là phụ nữ trung, cao tuổi, một số chỉ đi làm cho vui chứ không nặng về mưu sinh nên hay nghỉ, nhưng rau một vài ngày không chăm, thu hái là không được. Vì vậy, HTX có chương trình thưởng tiền lương nhằm khuyến khích nông dân làm đủ công, nhiều công…

Giờ thì hoạt động của cánh đồng rau an toàn này đã vào nền nếp, khác với lúc khởi đầu. Bà Thà nhớ lại: “Lúc đầu, bà con nông dân còn e ngại, không muốn cho thuê đất, vì họ thấy có “tiền lệ” sau khi cho thuê là nông dân mất đất. Thị xã, phường Xuân Sơn đã vào cuộc rất tích cực hỗ trợ chúng tôi trong tuyên truyền, vận động bà con hiểu rằng, HTX thuê đất nhưng vẫn tạo công ăn việc làm ổn định cho nông dân trên chính ruộng đất của mình, hơn nữa lao động của HTX chủ yếu là những người có tuổi nên việc đi làm ngay gần nhà cũng rất thuận tiện. Vì vậy, chỉ sau khoảng nửa năm, mọi việc dần đi vào ổn định, bà con yên tâm cho thuê ruộng và đi làm cho HTX”.

Với HTX Hoa Phong, các hộ nông dân kể trên không phải thành viên góp vốn mà chỉ ký kết hợp đồng lao động với HTX và hưởng định mức lương theo tháng. Người nông dân thảnh thơi không phải lo đầu ra, đầu vào của nông sản nhưng với bà Thà, Giám đốc HTX thì tất bật chẳng khác nào một nông dân thực thụ. Bà cười nửa đùa, nửa thật bảo: “Mình mà cứ sáng, chiều đến uống nước chè thì ai trả lương cho mình?” Quả thật, cơ chế HTX kiểu mới như Hoa Phong đòi hỏi lãnh đạo phải thật sự năng động, dám nghĩ, dám làm, siêng năng, tích cực chứ không làm thì không đưa HTX phát triển lên được, thậm chí rủi ro rất lớn. “Muốn vậy phải có bộ máy hoạt động rất tốt, từ chủ tịch, HĐQT, giám đốc, kế toán, nhất là sản xuất phải có maketing thị trường, có định hướng đúng xem mình làm việc gì, sản phẩm làm ra tiêu thụ ở đâu, vạch ra định hướng phát triển rồi mới xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh. Hoa Phong lúc nào cũng phải làm theo nguyên tắc này” – bà Thà cho hay.

Từng bước tạo thương hiệu

Qua trò chuyện với bà, chúng tôi được biết, gia đình bà vốn là chủ trang trại. HTX Hoa Phong ra đời từ ý tưởng bao tiêu nông sản cho các trang trại của gia đình, bạn bè. “Khi chúng tôi cùng nhau sản xuất thì “đầu vào”, “đầu ra” đều ổn định hơn. Vì lẽ, vào HTX, chúng tôi được lấy thức ăn, con giống chất lượng tốt, giá thành hợp lý, “đầu ra” cũng tiêu thụ dễ dàng hơn”.

Từ đó, bà cùng các cổ đông đã không ngừng có ý tưởng phát triển HTX mỗi ngày một lớn lên bằng cách xây dựng, tạo ra nhiều sản phẩm phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của đơn vị. Cùng với vùng trồng rau an toàn tại Xuân Sơn, HTX còn mở rộng diện tích sản xuất tại một số vùng khác nữa. Việc trồng rau cũng chuyển dần sang mô hình trồng rau hữu cơ, với việc đưa các loại phân chuồng, phân ủ mục, phân hữu cơ vi sinh vào bón cây, hạn chế dùng thuốc bảo vệ thực vật và phân hoá học. Cánh đồng tại Xuân Sơn hiện dùng đèn để bắt muỗi, ngâm ủ gừng, tỏi, ớt, tiêu, ổi, dưa… tưới thêm để bổ sung thêm vi lượng, dinh dưỡng cho cây, tránh được một số loại sâu bọ.

Bên cạnh đó, HTX còn là nhà phân phối thức ăn chăn nuôi cho bà con nông dân, sau đó quay lại thu mua trứng, gia súc, gia cầm, thuỷ sản rồi giết mổ, cung cấp cho các bếp ăn tập thể. Kết hợp cả sản xuất và kinh doanh, HTX ngày càng phát triển mở rộng lên. Hiện nay, HTX trồng khoảng 40 loại rau, củ, quả khác nhau theo mùa vụ, sản phẩm bán ra thị trường đạt trên 100 tấn lương thực, thực phẩm/tháng; thu nhập của các kỹ sư nông nghiệp đạt phổ biến từ 7 đến 10 triệu đồng/tháng, lao động phổ thông hưởng theo công lao động, thu nhập trung bình đạt từ 40 đến 50 triệu đồng/người/năm. Sản phẩm của HTX hiện được hơn chục doanh nghiệp ngành than, xi măng, trường học trên địa bàn thị xã và tỉnh Hải Dương tin dùng, ký kết hợp đồng tiêu thụ nông sản. Doanh thu trung bình của HTX đạt khoảng 40 tỷ đồng/năm, trong đó lợi nhuận đạt trên 1 tỷ đồng.

Khát vọng thị trường

Là HTX kiểu mới, hướng tới sản xuất hàng hoá nên HTX Hoa Phong được địa phương rất quan tâm, tạo điều kiện hỗ trợ về nguồn kinh phí đầu tư cơ sở hạ tầng như làm đường, mương, xây dựng nhà sơ chế, hầm sấy nông sản, kho lạnh… Đến nay, tổng kinh phí HTX đầu tư là hơn 10 tỷ đồng, trong đó ngân sách địa phương hỗ trợ trên 2 tỷ đồng.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, kênh tiêu thụ nông sản của HTX hiện mới tập trung ở các đơn vị, tập thể chứ thị trường bán lẻ chưa phát triển, là cái khó trong việc mở rộng “đầu ra” cho nông sản của HTX. Về lâu dài, bà Thà cho hay, HTX đang ấp ủ nhiều dự định, mong muốn liên kết tất cả các HTX trên địa bàn tỉnh, sau đó vừa sản xuất vừa tiêu thụ bằng cách xây dựng chuỗi bán hàng ở các địa phương. Như vậy, các cửa hàng vừa là để trực tiếp giao dịch với nông dân, vừa là điểm cung cấp thực phẩm cho nông dân tại các địa phương. Hàng của các nơi trên địa bàn tỉnh sẽ được trung chuyển, bù trừ giữa các địa phương, tạo sự phát triển bền vững, hiệu quả hơn.

Bà Thà chia sẻ: Việc triển khai chuỗi bán hàng đòi hỏi mức đầu tư ban đầu khá lớn trong khi cơ chế hỗ trợ của tỉnh hiện đã có nhưng mức hỗ trợ còn nhỏ, chưa sát với điều kiện thực tế. Nếu để HTX tự lực thì chúng tôi phải làm từng bước, lâu hơn, còn để sớm nâng cao tính chuyên nghiệp, sản xuất kinh doanh có quy mô lớn, có tính hàng hoá thì Nhà nước phải có sự hỗ trợ phù hợp, tương xứng. Điều này cũng giúp nông sản của địa phương được nâng tầm giá trị cao hơn…

Vì vậy, bà rất mong các cơ quan chức năng nghiên cứu, xem xét mở rộng cơ chế, chính sách hỗ trợ tạo điều kiện thuận lợi cho các HTX nông nghiệp như Hoa Phong cơ hội phát triển tốt hơn.

baoquangninh.com.vn

Share