Người bảo tồn cây trà hoa vàng ở Hải Hà

Hải Hà là vùng đất có điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, nguồn nước thích hợp với cây chè nói chung và cây trà hoa vàng nói riêng, đặc biệt là giống trà hoa vàng bản địa có giá trị cao. Với mong muốn bảo tồn, phát triển, nhân rộng loài cây quý giá này, anh Lê Mạnh Quy, thôn 5, xã Quảng Minh, huyện Hải Hà đã mạnh dạn đầu tư trồng trên 3 ha trà hoa vàng.

Anh Lê Mạnh Quy, thôn 5, xã Quảng Minh, huyện Hải Hà chăm sóc cây trà hoa vàng
Anh Quy chăm sóc cây trà hoa vàng.

Vốn có niềm đam mê với các loại cây, cùng với việc tìm hiểu qua sách báo, anh Quy nhận thấy giá trị từ cây trà hoa vàng, nhất là giống trà hoa vàng bản địa rất lớn. Đây là loại cây mọc tự nhiên ở vùng rừng núi của huyện Hải Hà và một số địa phương khác. Mặc dù, giống trà hoa vàng Hải Hà có sức đề kháng tốt, bông to, sai hoa, tuy nhiên, thời gian qua, nhiều người dân trên địa bàn đã săn lùng, thu mua, bán sang Trung Quốc nên giống cây bản địa của địa phương hiện nay còn rất ít. Để nhân rộng và bảo tồn loài cây này, năm 2014, anh Quy đã thu mua toàn bộ giống cây trà hoa vàng bản địa của người dân trong huyện, đồng thời chuyển đổi hơn 3ha đất vườn của gia đình để trồng.

Khi mới trồng, anh Quy gặp rất nhiều khó khăn. Do chưa nắm được các đặc tính của cây nên lúc đầu khi đưa trà hoa vàng từ rừng về trồng, cây không phát triển được, còi cọc, chết khô nhiều. Không nản chí, anh đã lặn lội đi khắp các vùng trồng trà trên cả nước, thường xuyên trao đổi với các trung tâm nghiên cứu, mày mò tìm hiểu qua sách báo đầu tư cải tạo vườn nhà phù hợp với đặc tính tán xạ của cây. Anh Quy đã bỏ ra 4 tỷ đồng đầu tư hệ thống lưới che đảm bảo độ che phủ cho cây, lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt cung cấp nước hàng ngày; đầu tư chuồng trại chăn nuôi để lấy phân bón chăm sóc cây…

Song song với đó, anh cũng trồng xen lẫn cây hòe với cây trà hoa vàng. Theo anh Quy thì cây hòe chịu được nắng nóng, tỏa tán rộng, hấp thu ít chất dinh dưỡng nên thích hợp để tạo độ che phủ tốt cho cây trà hoa vàng. Bên cạnh đó, cây trà hoa vàng phải trồng từ 3-4 năm mới cho thu hoạch, trong khi đó, cây hòe chỉ cần trồng 1 năm là cho thu hoạch. Do đó, việc trồng hòe cũng mang lại nguồn thu cho gia đình để tái đầu tư, chăm sóc cây trà hoa vàng. Hiện 1.800 gốc hòe của gia đình anh đã cho thu nhập hơn 200 triệu đồng/năm.

Vườn cây trà hoa vàng của anh Lê Mạnh Quy, thôn 5, xã Quảng Minh, huyện Hải Hà
Vườn cây trà hoa vàng của anh Quy dự kiến cho thu hoạch năm 2018.

Để nhân rộng diện tích trà hoa vàng, anh Quy còn nhân giống, nuôi cấy, lai ghép giống trà hoa vàng của các địa phương với nhau, cung ứng cây giống cho bà con địa phương. Ngoài ra, anh còn trồng trên 500 chậu cây trà hoa vàng cảnh phục vụ cho nhu cầu trang trí của người dân và để tham gia quảng bá sản phẩm thời gian tới.

Sau 3 năm, đến nay, vườn trà hoa vàng của gia đình anh Quy đã có hơn 10.000 cây. Trong đó: 200 cây trà hoa vàng bản địa, 800 cây trà hoa vàng Ba Chẽ. Năm 2016, là năm đầu tiên cây ra hoa, bông to, sai hoa, đều bông, giá trị cao. Dự kiến, năm 2018, vườn trà hoa vàng của gia đình anh sẽ cho thu hoạch với số lượng khá lớn. Hiện hoa trà tươi có giá khoảng 1-1,3 triệu đồng/kg, hoa khô là 13-15 triệu đồng/ kg, lá khô 300 nghìn đồng/kg. Theo đó, ước doanh thu từ mô hình của anh Quy khoảng 5-7 tỷ đồng.

Chia sẻ với chúng tôi, anh Quy cho biết: Sắp tới tôi sẽ đầu tư máy đông lạnh thăng hoa để chế biến sâu hoa trà đảm bảo độ tươi, giữ nguyên màu sắc và chất lượng. Đồng thời, tổ chức các chương trình giới thiệu, quảng bá cây trà hoa vàng ra thị trường trong, ngoài tỉnh; tham gia Chương trình OCOP…

“Dám nghĩ, dám làm”, đến nay, anh Quy đã thành công trong phát triển giống trà hoa vàng tại địa phương. Qua đó, không chỉ làm giàu cho gia đình, từng bước xây dựng vườn trà hoa vàng điển hình, mà còn góp phần nâng cao thu nhập cho người dân trong huyện.

baoquangninh.com.vn

Share