Phát triển Chương trình OCOP-Bài 2: Để nông sản không còn trong “ao làng”

Ghi nhận tại các kỳ hội chợ có bày bán, giới thiệu các sản phẩm nông sản của Quảng Ninh cho thấy, người tiêu dùng rất ưa chuộng các sản phẩm này; đại đa số sản phẩm đều được bán hết và được đặt thêm. Bên cạnh đó, tại nhiều siêu thị, trung tâm thương mại lớn trong và ngoài tỉnh đã đưa sản phẩm nông sản của Quảng Ninh vào bày bán, sức tiêu thụ các sản phẩm này rất khả quan. Có được điều này, ngoài yếu tố chất lượng nông sản thì chắc chắn cần phải có một chiến lược quảng bá cho sản phẩm nông sản…

Người dân tham quan, mua sắm các sản phẩm OCOP tại Hội chợ OCOP Xuân - 2016
Người dân tham quan, mua sắm các sản phẩm OCOP tại Hội chợ OCOP Xuân – 2016. Ảnh: Hồng Nhung

“Cùng làm OCOP”

Theo báo cáo của Ban Điều hành OCOP tỉnh, triển khai thực hiện đề án OCOP, Ban Điều hành chương trình đã tăng cường công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức và hành động của các cấp, ngành, nhân dân; thiết kế nhận diện và đăng ký sở hữu trí tuệ nhãn hiệu của chương trình; tổ chức các hội thảo; điều tra thống kê, lựa chọn, sàng lọc sản phẩm và các tổ chức kinh tế tham gia; xây dựng, ban hành bộ tài liệu hướng dẫn triển khai chương trình; xây dựng khung chính sách thực hiện… Đồng thời, Ban Điều hành đã phối hợp với TP Hạ Long, Sở Công Thương tổ chức trưng bày giới thiệu, bán sản phẩm thuộc các nhóm, ngành hàng trong chương trình OCOP; thống nhất lựa chọn đầu tư hệ thống điểm bán hàng, xúc tiến thương mại tập trung tại một số địa phương. Qua đó, từng bước hệ thống hóa các quy trình xây dựng thương hiệu nông sản địa phương.

Trong giai đoạn 2013-2016, việc triển khai Chương trình OCOP đã được các đơn vị doanh nghiệp và các tập thể, hộ gia đình hưởng ứng nhiệt tình, ủng hộ cao. Tính đến 30/9/2016 đã có 180 tổ chức kinh tế, cơ sở, hộ sản xuất tham gia Chương trình OCOP. Trong đó có: 32 doanh nghiệp; 54 HTX và tổ hợp tác, hội sản xuất; 94 cơ sở, hộ sản xuất. Quy mô, năng lực của các tổ chức kinh tế tham gia Chương trình OCOP có sự tăng trưởng nhanh. Tổng vốn pháp định đăng ký trên 117 tỷ đồng, thu hút 2.172 lao động; diện tích đất, mặt nước của các doanh nghiệp, HTX đang sở hữu, sử dụng là 2.289,86 ha.

Trong triển khai thực hiện Chương trình OCOP, các phương đã dần phát triển được các thương hiệu nông sản thế mạnh của mình, biến nhiều sản phẩm nông sản vốn chỉ “nổi tiếng trong dân gian” trở thành những sản phẩm thực sự có chỗ đứng trên thị trường. Đồng chí Hà Hải Dương, Chủ tịch UBND TX Đông Triều cho biết: “Để tiếp tục nâng chất tiêu chí nông thôn mới hướng tới thực hiện thành công mục tiêu xây dựng mô hình nông thôn tiên tiến, Đông Triều đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quyết liệt, trong đó có ưu tiên đầu tư cho phát triển nông nghiệp, đẩy mạnh việc mở rộng sản xuất các sản phẩm nông nghiệp chủ lực của địa phương gắn với thực hiện Chương trình OCOP. Thị xã Đông Triều đã chỉ đạo các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, các địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền và coi đó là khâu quan trọng, thông qua các cuộc hội thảo, tập huấn và hiệu quả đạt được. Chương trình OCOP dần khẳng định là Chương trình phát triển kinh tế trọng tâm. Trong giai đoạn 2013 – 2016, việc triển khai Chương trình OCOP đã được các đơn vị doanh nghiệp và các tập thể, hộ gia đình hưởng ứng nhiệt tình, ủng hộ cao. Theo đó, các doanh nghiệp đã tham gia bán các sản phẩm tại các Hội Chợ dịp 30/4, Hội chợ Xuân 2016, Hội chợ Hè 2016 và tham gia Chào mừng Đại Hội Đảng bộ tỉnh, Đại hội thi đua Yêu Nước … Nhiều sản phẩm OCOP đã và đang tạo chỗ đứng trên thị trường, sản phẩm được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGap đảm bảo chất lượng ATTP, như: Gạo Nếp cái Hoa Vàng, Na dai Đông Triều, Rượu gạo Đông Triều, Sản phẩm du lịch làng quê Yên Đức…

*Được đánh giá là một chương trình quan trọng, có tính chuyên nghiệp, tính hệ thống trong thực hiện nhóm kinh tế và sản xuất của Bộ Tiêu chí quốc gia về xây dựng Nông thôn mới, tại hội nghị toàn quốc tổng kết 5 năm thực hiện Chương trình Nông thôn mới (giai đoạn 2010-2015), chương trình OCOP của Quảng Ninh đã được lựa chọn là một trong 20 mô hình điển hình trong xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2010-2015.

*Tại Quyết định số 524/QĐ-TTg ngày 1/4/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Chương trình công tác năm 2016 của Ban Chỉ đạo Trung ương chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu nhân rộng phong trào OCOP trên phạm vi toàn quốc.

Cũng theo số liệu từ Ban Điều hành OCOP tỉnh, nhãn hiệu OCOP Quảng Ninh đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp bằng bảo hộ trong phạm vi quốc gia. Chương trình đã thu hút 20 đơn vị tham gia tư vấn, hỗ trợ phát triển sản phẩm. Toàn tỉnh có gần 200 sản phẩm OCOP với bao bì, nhãn mác, kiểu dáng chuyên nghiệp. Sản phẩm thuộc các nhóm Thực phẩm – ẩm thực, Đồ uống và Thảo dược đều đạt các tiêu chuẩn quy định của Nhà nước. Ngoài sản phẩm hàng hóa, sản phẩm dịch vụ cũng có bước phát triển mạnh mẽ, như: Du lịch làng quê Yên Đức Đông Triều, Lễ hội hoa sở Bình Liêu, Lễ hội Trà hoa vàng Ba Chẽ tạo sự hấp dẫn và sức hút du lịch cho các địa phương.

Tại cuộc thi đánh giá sản phẩm OCOP tháng 5/2016, Ban Tổ chức đã đánh giá tiêu chuẩn cho 121 sản phẩm, kết quả có 99 sản phẩm đạt tiêu chuẩn từ 3 – 5 sao, hiện đã cấp Giấy chứng nhận đợt 1 cho 25 sản phẩm, đang tập trung hoàn thiện các chỉ tiêu về an toàn thực phẩm, y tế đối với 74 sản phẩm OCOP còn lại.

“Chắp cánh” cho thương hiệu nông sản

Quảng Ninh là địa phương đầu tiên thực hiện Chương trình OCOP. Tuy không có kinh nghiệm từ các địa phương trong nước, tuy nhiên, dựa trên kinh nghiệm thực tiễn triển khai chương trình tương tự tại một số quốc gia có nền nông nghiệp phát triển như Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc và từ thực tế ngành nông nghiệp của tỉnh, sau 3 năm triển khai thực hiện Chương trình OCOP, đã được những kết quả đáng ghi nhận. Các kết quả thực hiện trong 3 năm đều vượt mục tiêu đề ra như về phát triển sản phẩm đã có gần 200 sản phẩm (kế hoạch đề ra từ 40-60 sản phẩm), phát triển 86 doanh nghiệp, hợp tác xã (kế hoạch đề ra từ 20-30 tổ chức), về doanh thu  đạt trên 672 tỷ đồng (kế hoạch đề ra trên 200 tỷ đồng). UBND tỉnh đã xây dựng và ban hành được chu trình thực hiện và bộ tiêu chí đánh giá tiêu chuẩn sản phẩm OCOP. Qua chương trình đã xây dựng được hệ thống tổ chức bộ máy chuyên trách, chuyên nghiệp triển khai chương trình. Đây là chương trình thúc đẩy phát triển KT-XH tỉnh, không chỉ phát triển ở đô thị mà còn có tác động phát triển mạnh ở khu vực nông thôn, góp phần tích cực thúc đẩy xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả trên, đánh giá về hiệu quả Chương trình OCOP Quảng Ninh, các cơ quan chức năng, các địa phương cũng đã nhìn nhận một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai chương trình. Trọng tâm như: Công tác lãnh đạo chỉ đạo của cấp huyện chưa cụ thể, sâu sát. Công tác quản lý nhà nước chưa gắn sâu với sản xuất thông qua việc thực hiện hỗ trợ cho các tổ chức kinh tế, hộ sản xuất rất chậm (phản ánh việc giải ngân các dự án sản xuất, dự án OCOP rất chậm, việc hấp thụ vốn đã bố trí rất thấp, nhất là vốn hỗ trợ lãi suất tín dụng và ứng dụng KHCN). Quy mô về vốn, nhà xưởng thiết bị của các đơn vị doanh nghiệp, HTX còn nhỏ, diện tích sản xuất tập trung chưa lớn. Sản lượng sản phẩm OCOP còn ít, chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường, nhiều đơn vị chưa mạnh dạn trong đầu tư phát triển sản xuất, sản phẩm. Công nghệ áp dụng trong sản xuất, chế biến chưa cao. Hệ thống các cửa hàng OCOP chưa phát triển và hoạt động chưa hiệu quả…

sản xuất bánh gio.
Từ chỗ xây dựng được thương hiệu bánh gio Quảng Yên đã giúp hộ hộ gia đình bà Dương Thị Tâm (thôn Cẩm Tiến, xã Cẩm La) và nhiều hộ gia đình khác của TX Quảng Yên tiêu thụ ổn định sản phẩm này. Ảnh: Hồng Nhung

Phát biểu tại Hội nghị Tổng kết Chương trình OCOP giai đoạn 2013-2016, được tổ chức tại TP Hạ Long cuối tháng 10 vừa qua, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Long đã nhấn mạnh: Thực hiện nghị quyết Đại hội Tỉnh Đảng bộ, đến năm 2020 tỉnh ta sẽ trở thành tỉnh dịch vụ, công nghiệp hiện đại, đòi hỏi kinh tế thị trường phải phát triển, phải chuyển nền sản xuất sang sản xuất hàng hoá, sản xuất theo chuỗi, lựa chọn các sản phẩm chủ lực, quy hoạch và thực hiện tốt quy hoạch chi tiết các vùng sản xuất chuyên canh, ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, chế biến để nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường, cung ứng dịch vụ tới người tiêu dùng, do đó đòi hỏi phải phát triển sản phẩm có chiến lược, do vậy Chương trình OCOP phải đóng góp vào quá trình sản xuất này.

Trên cơ sở đó, trong thực hiện Chương trình OCOP giai đoạn tới, cần xây dựng và ban hành hệ thống cơ chế, chính sách riêng cho chương trình nhằm thúc đẩy sự đầu tư từ các nguồn lực xã hội cho phát triển sản phẩm của Quảng Ninh, nhà nước sẽ đóng vai trò chỉ đạo, dẫn dắt và hỗ trợ, không làm thay. Tỉnh sẽ sẽ tập trung vào các cơ chế chính sách mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất, chế biến sản phẩm;  chỉ đạo phát triển các sản phẩm có thế mạnh như thuỷ sản chế biến, lâm sản dược liệu bằng các dự án liên xã, liên huyện thực hiện tổng thể theo chuỗi giá trị hoàn chỉnh gắn với phát triển KT-XH các xã khu vực miền núi, xã ĐBKK. Tiếp tục thực hiện quảng bá, xúc tiến bán sản phẩm OCOP, liên kết chặt chẽ với các dự án du lịch lớn trên địa bàn như SunGroup, Vingroup, cùng như thị trường đô thị lớn trong nước để tiêu thụ sản phẩm OCOP; tập trung sâu cho công tác đào tạo nâng cao trình độ quản lý cho các chủ doanh nghiệp, HTX, cùng như hệ thống cán bộ quản lý thực hiện chương trình; đẩy mạnh hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp, hợp tác xã theo chỉ đạo của Chính phủ, nâng cao chất lượng và sản lượng sản phẩm OCOP đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường….

baoquangninh.com.vn

Share