Phát triển kinh tế HTX khó vì thiếu quỹ đất

Quỹ đất là khâu không thể thiếu để làm trụ sở, nơi giao dịch,  xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, tổ chức các hoạt động sản xuất kinh doanh của các hợp tác xã (HTX). Tuy nhiên, vấn đề quỹ đất đang là rào cản lớn đối với nhiều HTX hiện nay.

Nỗi lo trụ sở

HTX Nông lâm Đại Yên (TP Hạ Long) được thành lập từ năm 1964, trụ sở có diện tích 1.500m2 bao gồm 7 khu nhà kho cấp 4 phục vụ sản xuất kinh doanh của thành viên. Năm 2015, phường Đại Yên thu hồi trụ sở HTX để xây dựng trường mầm non và hứa sẽ cấp lại đất ở khu vực khác. Trong thời gian chờ cấp đất, HTX mượn tạm Nhà văn hoá khu 6 của phường làm trụ sở hoạt động.

Ông Trần Xuân Chính, Giám đốc HTX, cho biết: “Chúng tôi đã chờ hơn 1 năm nay, đã hỏi các cấp nhưng vẫn chưa có câu trả lời bao giờ cấp đất lại cho HTX. HTX mượn tạm Nhà văn hoá khu 6 làm các thủ tục hành chính, còn dịch vụ vật tư phân bón, cây giống, thuốc bảo vệ thực vật cho thành viên, HTX phải tạm ngưng vì không có kho cất giữ”. Được biết, HTX Nông lâm Đại Yên đã hoàn thành chuyển đổi theo Luật HTX năm 2012, có 1.156 hộ thành viên hoạt động trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thuỷ sản. Năm 2016, sản lượng lúa của HTX đạt 2.200 tấn; sản lượng tôm gần 120 tấn, đem lại lợi nhuận khoảng 700 triệu đồng; là một trong số ít các HTX dịch vụ nông nghiệp truyền thống hoạt động có hiệu quả hiện nay.

HTX Nông lâm Đại Yên (phường Đại Yên, TP Hạ Long) hiện phải mượn Nhà văn hoá khu 6 của phường để làm trụ sở.
HTX Nông lâm Đại Yên (phường Đại Yên, TP Hạ Long) hiện phải mượn Nhà văn hoá khu 6 của phường để làm trụ sở.

HTX Nông nghiệp Hồng Hải (phường Hà Phong, TP Hạ Long), trụ sở chính có diện tích 420m2 được cấp từ năm 1979. Đến nay, trụ sở của HTX chưa được giao đất cũng như cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Mặc dù HTX vẫn sử dụng trụ sở để hội họp, tổ chức các hoạt động sản xuất kinh doanh, nhưng khi chưa có giấy thuê đất hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì HTX chưa thể yên tâm.

Không chỉ với các HTX thành lập trước đây, hiện nhiều HTX mới thành lập, nỗi lo quỹ đất càng trở nên cấp thiết. HTX Thương binh 16/2/1947 (phường Hồng Hải, TP Hạ Long) thành lập năm 2013, hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, sắt, thép cơ khí. Hơn 2 năm nay, HTX đã làm hồ sơ đề nghị các cấp tạo điều kiện cho HTX  thuê lại 420m2 tại khu vực sau Công ty CP May Quảng Ninh để làm trụ sở văn phòng nhưng vẫn chưa được giải quyết. Do không có trụ sở, nên HTX đành đưa về nhà riêng làm nơi giao dịch, gây ra nhiều khó khăn trong hoạt động của HTX.

Gỡ nút thắt cho HTX

Theo thống kê của Liên minh HTX tỉnh, hiện có 270 HTX đang hoạt động, trong đó 80% HTX hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp; trung bình mỗi năm có khoảng 50 HTX  được thành lập mới, hoạt động ở nhiều  lĩnh vực khác nhau. Tuy nhiên, các HTX hiện không thể tiếp cận được nguồn vốn đầu tư hoạt động sản xuất vì không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

HTX Thương mại, sản xuất kinh doanh Thành Lợi (xã Sông Khoai, TX Quảng Yên) đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng chưa chứng minh được tài sản trên đất, do trước đây HTX chưa có giấy phép thiết kế xây dựng các công trình trên đất để phục vụ chăn nuôi. Vì vậy, dù HTX đã đầu tư lớn xây dựng cơ sở vật chất, nhưng khi làm hồ sơ vay vốn, số tiền vay không được như kỳ vọng.

HTX Sản xuất và Dịch vụ công nghiệp Phú Hải (phường Mạo Khê, TX Đông Triều) chuyên sản xuất các sản phẩm hương xuất khẩu, có nhu cầu đầu tư mở rộng sản xuất, nên cần nguồn vốn lớn. Nhưng HTX không vay được vốn từ ngân hàng do không có tài sản thế chấp, vì diện tích đất mà HTX đang sử dụng không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Mặc dù đã xin làm thủ tục nhưng HTX vẫn đang chờ chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp và đất ở.

Lý giải về nguyên nhân này, ông Nguyễn Duy Phương, Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, cho biết: Đặc điểm của HTX có quy mô hoạt động nhỏ, mặt bằng diện tích đất chỉ khoảng vài trăm mét vuông đến 1ha; yếu về vốn, trình độ năng lực quản lý hạn chế, sản xuất nhỏ lẻ, nhất là những HTX mới thành lập. Đó là nút thắt rất lớn đối với HTX hiện nay. Thường thì các doanh nghiệp xin thuê đất thuận lợi hơn, nhất là những doanh nghiệp lớn có nguồn vốn mạnh.

Giải pháp cho vấn đề này, ông Phương cho rằng: Tỉnh cần chỉ đạo các địa phương quy hoạch riêng một khu vài chục ha cho HTX hoạt động và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ví dụ, tại TP Hạ Long, quy hoạch khu đất trong  khu công nghiệp, các HTX có nhu cầu thuê đất sẽ được đưa vào đó và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đất đó có giá trị thế chấp vay vốn ngân hàng. Sắp tới Liên minh sẽ kiến nghị UBND tỉnh tạo cơ chế, giải pháp để thực hiện, có như vậy thì mới thúc đẩy HTX phát triển.

Mới đây, Sở TN&MT đã tổ chức chương trình “café doanh nhân” nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, HTX, nhất là về thuê đất xây dựng trụ sở, hỗ trợ giá đền bù; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; thủ tục và hỗ trợ việc xin hoặc thuê đất…

baoquangninh.com.vn

Share